4 december, 2020

Illustratie door Astrid Chamberland

Stoeien op Samhain

Zag jij vandaag ook al pompoenen aan de voordeur?
Heksendansjes in het park?
Brandende kaarsen voor de ramen of huilende katten in de straat?
Vandaag vieren we Samhain, ook beter bekend als Halloween of het Keltische nieuwjaar.

Men zegt dat de sluier tussen de werelden vandaag het dunst is. Het is een feest, maar tegelijkertijd ook een afscheid. Ik neem jullie vandaag mee in de oude, maar ook de hedendaagse betekenis van het feest en toon jullie wat jullie zoal kunnen doen op deze wondermooie dag. 

Nee hoor, onder je bed kijken voor monsters is zo passé, en net zoals de ghostbusters op spokenjacht hoef je ook niet. Bibber- ik bedoel – lees maar snel mee. 

Wat is het nu eigenlijk Samhain, Keltisch nieuwjaar of Halloween? 

Om jullie een kort beeld te schetsen over wat Samhain eigenlijk is, neem ik jullie mee naar de Kelten. Bij hen ontstond het feest eeuwen terug, zij zagen het als het begin van een nieuw jaar. Zij vierden niet met vuurwerk en champagne, maar wel door alle vuren te doven en hun haarden opnieuw aan te steken met nieuw heilig vuur. Het was ook de perfecte gelegenheid om terug te blikken op het verleden, oude dingen los te laten en zich voor te bereiden op de toekomst. 

Klinkt allemaal mooi toch? Waarom klinkt Samhain of Halloween in onze hedendaagse cultuur dan zo akelig? Toen veel Ierse mensen rond 1800 immigreerden naar de Verenigde Staten, namen ze veel van hun gebruiken mee. Zo ontstond All Hallow’s Eve dat wij nu kennen als Halloween. Men geloofde dat de geesten naar de aarde zouden komen om een lichaam in beslag te nemen. Door enge maskers op te zetten wouden ze boze geesten verjagen. 

De drie namen lopen dus mooi door elkaar, het ene heeft ook met het andere te maken. 

Nieuw begin, loslaten, dierbaren herdenken en (spannende) verhalen vertellen zijn dus eigenlijk de kernwoorden van het feest dat wij vieren op 31 oktober. 

Rituelen om Samhain te vieren

  • Extra bordje : Het is een eeuwenoude traditie om tijdens Samhain een stilte diner te hebben. Je dekt de tafel voor je familie, maar zet ook een bord buiten of bij aan tafel voor de voorouders of mensen die er niet meer zijn. Tijdens het avondeten zeg je niets, maar denk je alleen aan de mooie herinneringen die je had met je voorouders of overleden vrienden. De traditie zegt dat je de restjes van het eten ook buiten moet leggen, het schijnt ongeluk te brengen om de restjes nog op te eten.
     
  • Kaars voor het raam:  Zo kunnen de geesten zich laten leiden door het licht en zorg je dat dierbaren de weg naar huis kunnen vinden.
     
  • Omarm de duisternis:  Maak het hele huis donker en verlicht het alleen nog maar met kaarsen. Samhain is een bijzonder moment om even tot rust te komen en jezelf te resetten.
     
  • Sluit af:  Het feest is een mooie manier om het verleden af te sluiten en te denken aan een nieuw begin. Zo kan je bijvoorbeeld oude conflicten gaan bekijken en deze proberen afronden. Waren er de voorbije maanden nog dingen die onopgelost zijn? Je kan dit doen door te schrijven, dingen te verbranden, te mediteren of gewoon gezellig te praten met wie je dit wilt.
     
  • Reinig je huis: Brand wierook, salie, bijvoet, sandelhout of andere wierook en kruiden om je huis te zuiveren en reinigen. Spreek ook uit wie of wat er wel of niet welkom is in je huis. 

Weetjes over Samhain 

  • Samhain is een van de oudste feesten, het wordt al duizenden jaren gevierd. Het feest zoals wij dat nu kennen is ontstaan uit meerdere feesten, gevierd in verschillende culturen. 
     
  • De Kelten vierden Samhain aan de vooravond van de winter. Het was het afsluiten van het zonnehalfjaar en een voorbereiding op het winterhalfjaar. 
     
  • De gewoonte bestond om met Samhain dieren die te zwak waren om de winter door te komen te offeren. Volgens sommige bronnen brachten druïden zelfs mensenoffers door middel van verbranding (al zou ik dat de dag van vandaag toch niet zozeer aanraden).
     
  • Volgens diverse mythes vervaagde met Samhain de grens met het elfenrijk. Daarom werd er eten voor de deur gezet voor de elfen en andere natuurgeesten. Hierdoor hoopte men dat ze als dank, hun plagerijen achterwege zouden laten.
     
  •  Dit jaar valt Samhain samen met de volle maan! Zouden er buiten heksen ook nog weerwolven verdwalen vannacht? 

Deze mooie feestdag biedt dus enorm veel mogelijkheden. Laat je vooral niet leiden door angst vanavond, maar omarm de duisternis, het verleden en de warmte die de kaarsen jullie brengen. Kijk terug met een blik vol liefde, maar kijk vooral vooruit naar wat nog komen zal. 

In mijn ogen is het alvast één van de mooiste feesten in het heksenjaar, voor één keer ben ik niet bang van het donker.