Review: De kunst van controleverlies, filosoferen over extase van Jules Evans

Op aanraden van een collega en de boekverkoper waag ik mij aan De kunst van controleverlies, filosoferen over extase. Extase, vervoering, zielsverrukking, wat is dat nu? Heb ik het al ervaren? Bestaat er maar één soort extase? 

Jules Evans neemt mij mee door zijn belevingsfestival. Elk hoofdstuk is een andere plek op zijn festival en hij vertelt over zijn ervaringen met die specifieke vorm van extase. Hij deelt zijn avonturen en bevindingen met ons. Het maakt mij nieuwsgierig naar de vormen die ik zelf nog niet heb ervaren. Durf ik mij aan een experiment te wagen in de toekomst? 

Ik kan mij in veel van zijn ervaringen vinden: losgaan in de muziek, mediteren, overgeven aan kunst en verwonderd worden door natuur. Ik besef dat er enkele momenten geweest zijn waar ik de controle heb kunnen loslaten: bij het lopen van een halve marathon, orgasmes, de aanblik van de bergen in Wolfsberg en tijdens yoga nidra sessies. Vaak zijn deze flow momenten kleine extases.

Hij waarschuwt ook dat je moet oppassen dat de zoektocht naar extase niet resulteert in verslavingen, dat is schadelijk voor jou en je omgeving, zoals bij het experimenteren met psychedelica. Ik wist niet dat oorlogspropaganda mensen ook in vervoering kan brengen, dit hoofdstuk boezemt mij angst in.

Ik leer andere vormen van extase kennen, zoals het transhumanisme (cybernetica): je kan je eigen lichaam en identiteit veranderen, tijd en ruimte verlaten in de cyberspace. Voor sommigen misschien herkenbaar?

Ik heb ondervonden dat in de huidige samenleving velen argwanend zijn tegenover extase en zelftranscendentie. De mogelijkheid om tot een magische, hogere verbinding te komen past niet in de materialistische en rationele wereld, maar niet enkel spirituele mensen ervaren deze vervoering, ook gelovigen, agnosten en atheïsten. Het Alister Hardy Religious Experience Research Centre bezit een archief met ongeveer 6.000 verslagen van spirituele ervaringen, sinds 1969. 

Extase zie ik als een eenheidservaring: je verliest de tijd en vergeet jezelf, maar op hetzelfde moment maak je deel uit van de kosmos. Ga na of jij een ervaring had waarin je boven jezelf uitsteeg en verbonden voelde met een groter geheel.