27 februari, 2021

illustratie door Tiffany Verhoeyen

In heksenschoentjes – Natuur

De bladeren liggen ondertussen allemaal op de grond en we voelen de vrieskou al hijgen in onze nek. Soms willen we liever in een dekentjesfort verdwijnen nu en niet meer naar buiten komen. Begrijpelijk. Maar in deze “in heksenschoentjes” wil ik jullie uitdagen om naar buiten te gaan met de kinderen (of zonder) en zo op zoek te gaan naar de connectie met moeder aarde, maar ondertussen ook met onszelf en de kinderen. Leuke ideetjes om op een laagdrempelige manier op zoek te gaan naar onze innerlijke heks en dit te kunnen delen met de kleinste bewonertjes van onze aarde. Trek die regenlaarzen aan en ga mee met mij op avontuur. 

Los in het bos 

Om te beginnen lijkt het mij een goed idee om op zoek te gaan naar wat het bos ons en de kinderen kan bieden. In Japan spreken ze over Shinrin-Yoku, wat ook wel bosbaden genoemd wordt. Het hoeven niet altijd ingewikkelde activiteiten te zijn. Ga met de kinderen luisteren naar alle geluiden die het bos geeft, ga eens liggen, ruiken, voelen, luisteren en spelen.. 

Knuffelen met bomen of materialen verzamelen die op de grond liggen kunnen ook hele fijne activiteiten zijn. 

Om gericht te gaan snuisteren kan je voor de kinderen ook een “bos-bingo” maken, waar je afbeeldingen van dingen uit het bos op tekent/afprint en de kinderen kunnen dan een kruisje zetten bij welke dieren, planten of materialen ze gezien hebben. Wil je het hergebruiken? Gooi ze dan even door de plastificeermachine (jouw lokale kleuterleerkracht wil je deze vast eens uitlenen). 

Land art

Als tweede activiteit wil ik het graag hebben over “Land art”. De term werd voor het eerst gebruikt in 1969 door een Duits televisie programma. Het wil letterlijk zeggen “Landschaps-kunst” de term werd misschien nog maar enkele jaren geleden gebruikt, maar de kunstvorm bestaat al eeuwenlang, denk maar aan de lijnen van Nazca. 

Land Art is de algemene benaming voor veranderingen in of toevoegingen aan het bestaande landschap door kunstenaars. Hoewel de traditionele vorm van Land art uitsluitend natuurlijke materialen gebruikt, kan vandaag de dag ook worden gekozen voor het gebruik van bijvoorbeeld asfalt, beton of metaal. Geef de term in op google en zie zelfs wat voor leuke resultaten je kan krijgen. 

Zelf mocht ik deze kunstvorm voor het eerst uittesten in mijn opleiding en ik had mij nog nooit zo close gevoeld met moeder aarde. De bedoeling is dus dat je op zoek gaat naar natuur-materialen en hiermee dan figuren maakt in het gras of op een andere ondergrond. Dit kunnen herkenbare dingen zijn, maar dat hoeft zeker niet. 

De keren dat ik deze activiteit met kinderen deed, stond ik telkens perplex hoe rustig en kalm kinderen hiervan worden. Eerst samen gezellig materialen zoeken en dan een leuk plekje zoeken om “land art” te maken. 

Voor sommige kinderen kan het helpen om eerst wat voorbeeldjes te bekijken, andere kinderen zullen zonder veel aarzelen meteen aan de slag gaan. Het helpt ook om als volwassenen gewoon gezellig mee te doen. 

Heksensoep

Als laatste voorbeeldje wil ik het graag hebben over “heksensoep”. Pak een pan en giet hem vol water. Doe er een mengsel bij van blaadjes, takjes, besjes, zand, bloemen en alles wat in jouw heksensoep thuishoort. Even roeren met een grote tak en klaar is jouw soep. Opscheppen maar!

De meeste kinderen (zeker als ze klein zijn) gaan dit vaak spontaan doen in de juiste omgeving en met de juiste impulsen. Als ouders, leerkrachten of opvoeders moeten we de kinderen vooral stimuleren om lekker vuil te mogen worden. 

Je kan samen een leuke naam voor het mengsel bedenken of helpen met het zoeken van materialen. Ik denk dat het bij heksensoep vooral draait om het tactiele en het prikkelen van de zintuigen. Ook de fantasie en het rollenspel kan hiermee gestimuleerd worden. 

Aja en hu- misschien best doen alsof je proeft. 

Nog enkele algemene tips 

  • Afspraken:  leer de kinderen bijvoorbeeld dat je altijd lief en zacht moet zijn voor de natuur. Denk maar aan bloemen plukken, takken afbreken, paddenstoelen kapot trappen,…
     
  • Vies en vuil:  ik snap dat het zien van vuile kinderen soms al paniekaanvallen kan oproepen, maar kinderen vinden het zalig om gewoon even vuil te zijn.
     
  • Veiligheid: de natuur brengt zoveel moois, maar kan ook veel gevaren met zich meebrengen. Leer kinderen ook over de gevaren en wat wel of niet kan. 
  • Plezier: Spreekt voor zich. HAVE FUN!

Hopelijk hebben jullie na het lezen van mijn artikel veel zin gekregen om hupsaké in de modder te gaan springen of vol overtuiging die eenzame boom in de tuin een knuffel te geven. Er zijn nog zoveel meer dingen die je kan doen in de natuur en ik wou dat ik ze allemaal voor jullie kon opnoemen, maar ik denk dat ik nu liever zelf het bos in trek om heksensoep te maken. Doen jullie mee?  Deel gerust jullie leuke natuur-activiteiten of het recept van jullie heksensoep en tag zeker Heksen dragen sneakers. Santé!