Elien Illustreert

Hoe breng je meer spiritualiteit in je feestdagen?

Kerstmis staat gelijk aan tradities en gebruiken. We zetten een kerstboom, delen pakjes uit, eten een feestmaal met kerststronk en gaan misschien nog op middernacht naar de mis. Tradities zijn ontzettend mooi en veel van de Christelijke tradities hebben een oorsprong in andere spirituele stromingen. Ik zeg niet dat we alles moeten gaan omgooien, maar misschien kunnen we enkele nieuwe tradities starten om wat spiritualiteit over de feestdagen te strooien of er enkele van onder het stof halen. Neen, we gaan de bomma geen hartaanval bezorgen door voor te stellen om rond het vuur te dansen, een tarotlegging te doen voor de hele familie of vreemde brouwsels te drinken – hoe leuk ons dat ook lijkt! Hieronder volgen vijf tips om wat spiritualiteit in je kerst te brengen. Of zeggen we misschien beter yule?

Het goede nieuws is dat veel van de gebruiken die we al doen, een rijke, spirituele geschiedenis hebben. Misschien is het gewoon belangrijk dat we er even aan herinnerd worden waarom we deze gebruiken hebben en waar hun betekenis vandaan komt. 

De terugkeer van het licht

Wij vieren kerst op 25 december, omdat we geleerd hebben dat dan Jezus is geboren. Alleen klopt dat niet. Zoals zoveel gebruiken zijn de oude tradities van pre-christendom gaan versmelten met de intrede van de nieuwe religie. Oorspronkelijk werd yule gevierd, op 21 december. Het feest van de terugkeer van het licht. Op 21 december 2021 start de langste nacht van het jaar. Dan zal het 16 uur en 6 minuten donker zijn. De zon gaat onder om 16u40 bij ons. Je kan op die dag op dat tijdstip een wandeling gaan maken ter voorbereiding van de langste nacht. Een afscheid van het laatste licht voor het heel erg donker wordt. Een mooi ritueel die je makkelijk met de hele familie kan doen zonder de diepere betekenis te gaan meedelen. De nachten erna blijven ook nog redelijk lang, dus je kan dit eventueel ook op 24 december gaan doen. Dit lijkt me een mooie traditie om kerstavond mee te starten. 

jessica-lewis-hIhmGv4HaNY-unsplash

De kerst- of yuleboom

Er zijn veel mythes rond het ontstaan van de kerst- of yuleboom. Mijn persoonlijke voorkeur gaat uit naar het verhaal waarin men de boom naar binnen brengt om de bosgeesten een warme plek te geven. Hoe hartverwarmend is dat. Dit is misschien een mooie verhaal dat je met de kinderen kan delen en in plaats van kerstballen in de boom te hangen, je misschien andere items kan hangen voor de geesten. Denk maar aan sokjes waar de geesten in kunnen slapen, een dennenappel om te eten of iets leuks waar ze mee kunnen spelen. 

De yuleboom is een mooie reminder dat de natuur in deze periode ons hulp nodig heeft. Een belangrijk deel van spiritualiteit is connectie maken met de natuur en er ook zorg voor dragen. De yuleboom kan je dan wel binnen brengen, maar de dieren in je tuin laat je beter buiten zitten. Om hen te helpen kan je in de winkel van Natuurpunt huisjes en eten vinden. In de tuin kan je de gevallen bladeren houden, zodat ze een veilige plek vormen voor insecten om te overwinteren. Voor de planten die niet tegen de vrieskou kunnen, maar te groot zijn voor binnen, kan je ze in een dekentje van jute of bubbelplastiek wikkelen. 

yule goat

De yule geit

In mijn onderzoek naar yule en zijn oorsprong, kwam ik de traditie van de yule geit tegen. Daarvoor moeten we terug naar de oorsprong van de kerstman. Dit is eigenlijk de Noorse god Odin. Odin die gierde ook door de lucht op een slee, maar die werd niet getrokken door rendieren, maar door geiten. Lang verhaal kort, de geit is een belangrijk onderdeel van het yule gebeuren. Traditioneel wordt de geit gemaakt van het laatste stro dat geoogst werd. In Zweden maken ze zelfs gigantische strooien geiten met rode linten rond. 

Er zijn veel leuke gebruiken rond de yule geit met onder meer verkleedpartijen, liedjes en elkaar foppen. De leukste traditie vond ik die waarbij een paar dagen voor yule de geit in het huis van de buren wordt geplaatst zonder dat die er iets van merken. Dit doet denken aan het verhaal waarbij de kerstman ongezien in het huis geraakt om zo pakjes achter te laten. De buren die de geit hebben, moeten dan op hun buurt de geit in het huis van andere buren zien te krijgen. Potentieel houdt deze traditie veel gevaren in wanneer je niet op voorhand met je buren afspreekt dat je dit gaat doen. Alarmsystemen zijn ook een mogelijks probleem. Maar yule draait om met elkaar te verbinden. Spiritualiteit hoeft niet altijd serieus te zijn. Het kan ook gewoon leuk zijn en een spel. Dus wie weet kan je deze traditie doen met buren, mensen uit je community, vrienden of de familie. 

paul-zoetemeijer-_-7VBOQoEDM-unsplash

Mistletoe of maretak

We kennen dit gebruik waarschijnlijk van Amerikaanse films en series waarbij er gekust wordt onder de maretak, maar dit gebruik is eigenlijk een van de oudste spirituele tradities uit het tijdperk van de Druïden. Het werd voor het eerst neergeschreven in het werk van Pliny The Elder in de eerste eeuw. In het oude festival Alban Arthuan, beter bekend als Yule, werd de maretak verwijderd van de eikenbomen. De Grieken en romeinen waren al op de hoogte van de genezende kracht van maretak, maar de symbolische betekenis van maretak komt van de druïden. Maretak bleef namelijk bloeien doorheen de winterkou. Daarom werd maretak gezien als een symbool voor levendigheid. Het kussen onder de maretak vinden we terug in de Noorse mythologie wanneer de goden de zoon van Frigg tot leven brengen en zij beslist dat maretak het symbool van de liefde is en iedereen die eronder loopt een kus krijgt. 

In ons land is maretak vooral te vinden in het Oosten van het land. Als je maretak weet te vinden, is het een mooi ritueel om een paar takken te gaan afsnijden. Je kan de maretak in een witte doek wikkelen en zorg dat de takken de grond niet raken. Kan je zelf geen maretak vinden, check dan bij je lokale bloemist. De maretak is vooral symbool voor de liefde en vruchtbaarheid. Je kan ervoor kiezen om een kus of een knuffel te geven, maar misschien kan je ook iets liefdevols zeggen. 

Wat met de cadeautjes?

Spiritualiteit is een keuze. Het heeft geen nut om kristallen of tarot kaarten  te kopen voor iemand die er geen interesse in heeft. Je kan spiritualiteit niet gaan opdringen. Wat je wel kan doen, is bijvoorbeeld een mooi juweel kopen met een kristal in. Een elixir is misschien ook een stap te ver, maar een lekkere kruidenthee met een leuke tas bij lijkt me een perfect spiritueel cadeau. Of wat dacht je van een geurkaars met essentiële olie met een leuke boodschap op? Een leuk idee is misschien om dit jaar je cadeautjes te maken. Iets wat mijn grootvader altijd deed en ik kan me na al die jaren nog steeds al zijn cadeautjes herinneren. 

 

Ik hoop dat je wat inspiratie hebt gevonden om nieuwe tradities te starten en er fijne feestdagen van de maken. Tot in 2022!