14 augustus, 2020

De ‘Blind Spot’ in de spiritualiteit: Spiritual Bypassing

Spiritualiteit en zelfontwikkeling worden vandaag meer dan ooit omarmd. De populariteit van astrologie, yoga, meditatie, enz … kent een zichtbare groei. Bovendien wordt via sociale media de drempel naar spiritualiteit steeds meer verlaagd. Prachtig is dat! Maar er vormt zich ook een blinde vlek, namelijk spiritual bypassing.

Zo kan het ook wel gebeuren dat je doorheen het oerwoud van al deze nieuwe gewonnen informatie ook wel een beetje de weg kwijt raakt. Of merk je misschien dat je weg door deze lifestyle ook wel je ego oppept? Huh? Yep, dat kan. Want ook in spiritualiteit bestaat er een blinde vlek, namelijk Spiritual Bypassing.

Wat is Spiritual bypassing?

Spiritual bypassing is de neiging om spiritualiteit (als excuus) te gebruiken om zo zijn/haar eigen verantwoordelijkheden, wondes, onverwerkte emoties uit de weg te gaan.

De benaming werd voor het eerst gebruikt door John Welwood, (boeddhistisch leraar en psychotherapeut) nadat hij dit fenomeen in 1984 bij verschillende mensen opmerkte. Het begon hem te dagen dat het juist de emotionele groei verhinderde in plaats van het te bevorderen.

Ja… Ok… Maar hoe uit zich dit?

Eerst en vooral: Iedereen heeft hier in meer of mindere mate al mee kennis gemaakt. Bij anderen, maar ook bij zichzelf. Wil dat zeggen dat spiritualiteit (yoga, astrologie, meditatie…) dan niet voor jou is of misschien zelfs slecht is voor jou? Neen.

Soms weten we ergens wel wanneer we onze verantwoordelijkheid ontlopen of iets uitstellen. Andere keren doen we dit geheel onbewust en willen we ons écht verder ontwikkelen, maar raken we de weg een beetje kwijt. 

Om je een beetje op weg te helpen in het erkennen en het aanpakken van spiritual bypassing, geven we enkele voorbeelden.

Positive vibes only

De hele tijd! Constant! 24/7! Schroef die glimlach vast!
Oh wee als iemand ook maar een traan laat of boos wordt… dan zijn ze niet goed bezig! Want de weg naar geluk en verlichting kan alleen door een eindeloze goedlach zijn … Not.
M.a.w. alle andere gevoelens onderdrukken + het niet erkennen van andermans gevoelens.

Dit hoef je jezelf en anderen zeker niet op te leggen. Al onze gevoelens zijn er om – wait for it… – gevoeld te worden! Dus huil als je verdriet hebt en indien er woede opborrelt, dan kan die ook op verschillende manieren gezond geuit worden. Er is de neiging om deze als negatieve emoties te zien, maar niets is minder waar. Alle emoties zijn even belangrijk om erkend te worden. Lukt je dit niet zo goed, overweeg dan om je hierin professioneel te laten begeleiden.
Wanneer je het blije zen-gevoel als een strak harnas dag in dag uit aan probeert te houden, breekt er vroeg of laat een bom los. Hetzelfde geldt voor je medemens.
When you don’t take care of it, it will take care of you.

Spiritueel schuilplekje

“Ja, sorry, mijn emoties gingen met me aan de haal… maar wat wil je? Ik ben een Kreeft.” Er bestaan verschillende varianten op dit zinnetje voor alle dierenriemtekens met hun specifieke eigenschappen. Het komt er op neer: Zo ben ik en ik ga of kan daar niets aan veranderen. Wanneer we dit gaan gebruiken, verschuilen we ons achter spiritualiteit. Dit kan aanvoelen als een knus schuilplekje, maar staat je echte groei in de weg.

Astrologie of andere vormen van spiritualiteit bestaan niet om je een vrije pas te geven als het op je mindere kantjes aankomt. Spiritualiteit kan ons wél de tools geven om verder aan onze zelfontwikkeling te werken en ons bewust te worden van de kansen die het ons biedt. We hebben allemaal eens een minder momentje en dat is ok. Als we maar bewust ervoor kiezen om hieruit te leren en onze verantwoordelijkheid te nemen. 

De verlichte

Hierbij komt het erop neer dat je spiritualiteit gebruikt om je te identificeren als iemand extra speciaal of superieur. Schrijver Jan Geurtz zei ooit in een interview: “Verlicht zijn is in de eerste plaats erkennen dat je het niet bent.”  We leren ons hele leven lang. Zelfontwikkeling is geen wedstrijd met een eindmeet, om daarna te zien we er eerst was en wie laatst. Er is helemaal geen finish. Iedereen leert zijn lessen op het moment wanneer zij daar klaar voor zijn. Het komt noch te laat, noch te vroeg. Jezelf superieur achten t.o.v. anderen remt je groei eigenlijk af. Want wat valt er nog te leren? Wel, nog heel veel. Vind je weg terug naar de bescheiden leerling die je bent, je zal zien dat je opener en bewuster wordt van de lessen en situaties die je krijgt voorgeschoteld.

En? Herken je iets? Bij jezelf en/of bij anderen? No worries. Het belangrijkste is dat je je hiervan bewust wordt. Het is menselijk. Het overkomt ons allemaal op momenten. Het komt en gaat. Het hoort voor een groot stuk ook bij spiritualiteit. Spiritual bypassing is dus geen oordeel over je handelen, maar een uitnodiging om terug te gaan naar de essentie en het begin.